Kısa cevap: Islama köfte, dilimlenmiş bayat ekmeğin acı biberli et suyuyla ıslatılıp ızgara köfteyle birlikte servis edildiği bir Adapazarı yemeğidir. Türk Patent ve Marka Kurumu, "Adapazarı Islama Köftesi"ni 8 Ocak 2013'te coğrafi işaret olarak tescil etti. Sapanca'da Mare Gastro, bu geleneği balık suyu ve bebek kalamarla yorumluyor.
Islama Köfte Nedir, Adı Nereden Gelir?
Adını servis şeklinden alır: köftenin altına konan ekmek, kemik suyundan hazırlanan biberli ve yağlı bir suyla "ıslatılır". Yemek, 1900'lerde Balkanlar'dan gelip Sakarya'ya yerleşen göçmenlerle bölgeye taşındı (Vikipedi).
| Bilgi | Ayrıntı |
|---|---|
| Bölge | Adapazarı, Sakarya |
| Köken | 1900'lerde Balkan göçmenleri |
| Coğrafi işaret | "Adapazarı Islama Köftesi", 08.01.2013, Türk Patent ve Marka Kurumu |
| Servis | Sıcak; salata, meze ve ayranla |
Islama Köftenin Malzemeleri Neler?
Klasik tarif iki parçadan oluşur: köfte ve ıslatılan ekmek.
| Bölüm | Malzemeler |
|---|---|
| Köfte | Dana kıyma (kaburga ve döş), soğan, mayalı bayat ekmek içi, kimyon, karabiber, pul biber, tuz |
| Islatma | İnce dilimlenmiş bayat ekmek, dana kemik suyu, kırmızı biber, sıvı yağ, tuz |
Ekmeğin bayat ve mayalı olması önemli: taze ekmek suyu çektiğinde dağılır, bayat ekmek ise suyu alıp ızgarada hafifçe kızarır. Ekmek suya batırılıp köfteyle birlikte ızgarada çevrilir ve sıcak servis edilir.
Islama Köfte Nasıl Yenir?
Islama köfte bir "tabak yemeği" olarak gelir: altta ıslatılmış ekmek, üstte köfte, yanında közlenmiş biber ve salata. Yanına en çok ayran içilir. Ekmek, köftenin suyunu ve yağını çektiği için tabağın en sevilen kısmıdır; çatalla köfteyle birlikte alınarak yenir.
Bölgede ıslama köfte genellikle esnaf lokantalarında öğle yemeği olarak yenir. Sapanca merkezde 1976'dan beri hizmet veren Eker Lokantası, ıslama köftesiyle bilinen adreslerden biri (yemek.com).
Islama Köfte Evde Nasıl Yapılır?
Aşağıdaki adımlar, Vikipedi'deki geleneksel malzeme listesine dayanan genel bir yöntemdir; ölçüler ev mutfağına göre değişebilir.
- Köfte harcını hazırlayın. Dana kıymayı rendelenmiş soğan, bayat ekmek içi, kimyon, karabiber, pul biber ve tuzla iyice yoğurun; buzdolabında en az bir saat dinlendirin.
- Kemik suyunu hazırlayın. Dana kemiklerini haşlayıp süzün; suya kırmızı biber, biraz sıvı yağ ve tuz ekleyip sıcak tutun.
- Ekmeği dilimleyin. Bir gün önceden kalmış mayalı ekmeği ince dilimler halinde kesin.
- Köfteleri pişirin. Yassı köfteleri ızgarada ya da döküm tavada iki tarafını kızartarak pişirin.
- Ekmeği ıslatın. Ekmek dilimlerini kısa süre sıcak suya batırın, ızgarada hafifçe çevirin.
- Servis edin. Ekmeği tabağa dizin, köfteleri üzerine koyun; yanına közlenmiş biber, salata ve ayran.
Coğrafi İşaretli Diğer Köftelerle Farkı Ne?
Türkiye'nin pek çok şehri kendi köftesiyle tanınıyor. Islama köfteyi diğerlerinden ayıran şey köftenin kendisinden çok altındaki ıslatılmış ekmek.
| Köfte | Şehir | Öne çıkan özellik |
|---|---|---|
| Islama köfte | Sakarya (Adapazarı) | Et suyuyla ıslatılmış ekmek üzerinde servis |
| İnegöl köftesi | Bursa | Sade, az baharatlı, küçük ve uzun köfteler |
| Tekirdağ köftesi | Tekirdağ | Kimyonlu; genellikle piyaz ve acı biberle |
| Akçaabat köftesi | Trabzon | Sarımsaklı, ekmek içiyle yoğrulan köfte |
Mare Gastro'da Islama Geleneği Nasıl Yorumlanıyor?
Yönetici Şef Doğan Anapa, ıslama tekniğini denizle buluşturdu: Mare Spesiyal Islama Kalamar'da ekmek kemik suyu yerine balık suyuyla ıslatılıyor, üzerine üç adet ızgara bebek kalamar, naneli hardallı sos ve küp domates geliyor. Tabak menüde Ara Sıcaklar bölümünde ve 3'lü Deniz Mahsülü Lezzeti tabağının da parçası.
| Klasik ıslama köfte | Mare Spesiyal Islama Kalamar | |
|---|---|---|
| Ana malzeme | Dana kıyma köfte | 3 adet ızgara bebek kalamar |
| Islatma suyu | Dana kemik suyu, kırmızı biber | Balık suyu |
| Sos | Biberli et suyu | Naneli hardallı sos, küp domates |
| Nerede yenir? | Adapazarı ve Sapanca'daki lokantalar | Mare Gastro, Sapanca (ara sıcak) |
Tabağın hazırlanışını şefin kendi anlatımıyla izleyebilirsiniz:
Islama Köftenin Yanında Ne İçilir?
Geleneksel eşlikçi ayran. Islama kalamarın ise daha ferah bir eşleşmesi var: beyaz şarap ya da rakı. Naneli hardallı sos ve domatesin asiditesi, rakının anasonlu tadıyla iyi uyum sağlıyor. Rakı sofrasında hangi mezelerin yanında yer alabileceğini meze rehberimizde anlattık.
Sapanca'da Islama Nerede Yenir?
Klasik ıslama köfte için Adapazarı ve Sapanca'daki esnaf lokantaları; denizden gelen yorumu için gölün hemen yanında, Didi Otel bahçesindeki Mare Gastro. Bölgenin diğer yerel tatlarını Sapanca'da ne yenir yazımızda, şefin diğer imza tabaklarını imza tabaklar yazımızda okuyabilirsiniz. Mare Gastro Salı'dan Pazar'a 09:00–00:00 arası açık; masanızı rezervasyon formundan ayırabilirsiniz.
Islama Köfteyi Doğru Yemek İçin 4 İpucu
- Sıcakken yiyin. Ekmek soğudukça suyu çeker ve dokusu ağırlaşır.
- Ekmeği atlamayın. Yemeğin karakteri, köftenin yağını ve et suyunu emen o ekmekte.
- Acıyı biberden ayarlayın. Közlenmiş biber yanında gelir; acı sevmeyenler suyun az biberli olmasını isteyebilir.
- Ayranla dengeleyin. Yağlı ve baharatlı tabak, soğuk ayranla en iyi dengeyi bulur.
Sapanca'ya ıslama köfte için gelip akşamı gölün hemen yanında geçirmek isterseniz yol tarifi ve otopark bilgisi Mare Gastro'ya nasıl gidilir yazımızda.
Balkanlar'dan Sakarya'ya: Islamanın Hikâyesi
Sakarya, 19. yüzyılın sonu ve 20. yüzyılın başında Balkanlar'dan ve Kafkasya'dan gelen göçlerle nüfusu ve mutfağı şekillenen illerden biri. Islama köfte de bu göçün mutfağa bıraktığı izlerden; Balkan göçmenlerinin getirdiği köfte geleneği, Adapazarı'nda et suyuyla ıslatılan ekmekle birleşerek bugünkü halini aldı. Aynı bölgede Çerkes peyniri ve Çerkes tavuğu gibi Kafkas mutfağından gelen tatların da yaşaması, Sakarya mutfağının bu karma kökenini gösteriyor.
Sapanca Gezisinde Bir Islama Günü
Islamayı iki farklı yorumuyla aynı günde denemek isteyenler için basit bir plan:
| Saat | Plan |
|---|---|
| Öğle | Sapanca ya da Adapazarı'ndaki bir esnaf lokantasında klasik ıslama köfte ve ayran |
| Öğleden sonra | Göl çevresinde yürüyüş; Kırkpınar sahil yolu |
| Akşam | Mare Gastro'da ara sıcak olarak Mare Spesiyal Islama Kalamar, ardından bir balık ya da et tabağı |
Akşam yemeği için masanızı rezervasyon formundan ayırabilirsiniz; restoran Salı–Pazar 00:00'a kadar açık.
Islama Kalamar Nasıl Yenir?
Tabağın püf noktası, ekmeği kalamarla birlikte almak: balık suyunu çeken ekmek, ızgaranın isli tadını ve naneli hardallı sosun asiditesini aynı lokmada buluşturuyor. Üç kalamar ikiye bölünüp paylaşılabildiği için meze sofrasında iki-dört kişiye rahatça yetiyor; kalabalık masalar için 3'lü Deniz Mahsülü Lezzeti tabağında da yer alıyor.
Islama Köfte Hakkında Bilinmesi Gereken 5 Şey
- Adını köfteden değil, altındaki ıslatılmış ekmekten alır.
- "Adapazarı Islama Köftesi" 8 Ocak 2013'te coğrafi işaret olarak tescil edildi.
- Geleneksel tarifte ekmek, dana kemik suyuyla ıslatılır; suya kırmızı biber ve yağ eklenir.
- Ekmeğin bayat ve mayalı olması dokusu için önemlidir.
- Bölgede genellikle öğle yemeğinde, ayran ve salatayla yenir.
Bu bilgilerin kaynağı Vikipedi'deki Islama köfte maddesi; coğrafi işaret tescilleri Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından yapılır.



